|
Doğma Oğuz Rayonu Vartaşen adı il 1930-cu il avqust ayının 8-də yaradılıb.Rayon mərkəzi Vartaşen 1961-ci ilə qədər kənd olub.1961-1968-ci illərdə ona şəhər tipli qəsəbə,1969-cu ildə rayon tabeliyində şəhər statusu verilib.1991-ci ilin Fevral ayında Azərbaycan Respubilkası Ali Sovetinin Birinci sessiyasında rayonun və şəhərin adı dəyişdirilərək Oğuz,Vardanlı kəndinin adı isə Kərimli qoyulmuşdur.
Oğuz rayonu Böyük Qafqazın Cənub Yamaclarından yerləşib şimaldan Rusiya Federasiyasi(Dağıstan MR),şərqdən Qəbələ,qərbdən Şəki,cenubdan Ağdaş rayonları ilə sərhədir.Rayonun Əhalisi 38.291 nəfər(2004-cu il yanvar ayının 1-nə olan məllumat),ərazisi 1077 kvadrat. kilometirdir.Rayon mərkəzi olan Oğuz şəhərinin əhalisi 6610 (2004-cu il yanvar ayının 1-nə olan məlumat)nəfərdir.
Oğuz ərazisinin şimaldan cənuba uzunluğu 37 km-dir.şərqdən qərbə eni 27 km-dır.Rayon ərazisindən ən yüksək yer dəniz səviyyəsindən 3879 metr yüksəklikdə olan Məlkəmud dagının zirvəsi,ən alcaq yer isə dəniz səviyyəsindən 360 metr yuksəklikdə olan Qarabaldır kəndinin cənub-qərbidir.Öz iqlimi və təbii gozəlliklərinə gorə seçlən Oğuzun həm dagı var,həm də aranı.Rayonun ərazisi -52 dərəcə şaxtası olan Məlkəmud dagının zirvəsindən başlayıb,+42 dərəcə istiliyi olan Böyük Soyüdlü kəndinə və Ağdaş rayonuna qədər uzanıb gedir.
Oğuz qədim və zəngin tarixə malik bir bolgədir.Ərazimizdan əvvəl əsrdə yaşamış 17 kitabdan ibarət "COGRAFIYA" əsərinin müəllifi yunan tarixçisi Strabon Qafqaz Albaniyası haqqında məlumatlar vermiş və göstərmişdir ki,Oğuzun da daxili olduğu indiki Şəki-Zaqatala zonası 20-25 əsr ondan əvvəl(deməli 4500 il bundan əvvəl) abad və əhalisi six olan yaşayış yerləri olmuşdur.
Görkəmli arxeoloq,Oğuz yetirməsi olan Saleh Qazıyevin 1956-1959-cu illərdə rayonun ərazisində apardığı arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində əldə edilmiş maddi-mədəniyyət numunələri təsdiq edirk ki,bu ərazidə neolit və aneolit dövrlərindən (yəni 6-7 min il bundan əvvəl) insanlar toplu şəkildə meskunlaşmişdir.
Saleh Qazıyev 1948-ci ildə rayonun Vardanlı(indiki Kərimli) və Qarabaldir kəndlərindən cənubda qazıntı işləri aparmış,qədim yaşayış yeri və qəbirstanlıq aşkarlanmışdır.Böyük alim qədim qəbirlərdən ,daş abidələrdən 2500-3000 il bundan əvvəl aid edilən aşağıdakı maddi-mədəniyyət numunələrini taparaq elm alməminə bildirmişdir:tuncbıçaq,xəncər,nizə ucluğu,əsa başligi,daş qadin fiquru,gil sacayaq,coxsayli bəzək əşyaları(kəmər,qolbaq,uzuk,muncuq və s.kəramika nümunələri və s.Bunlardan bəzilərinin 5000 il tarixi keşmişi var.Rayonun Filfilli və Baş Daşağil kəndlərinin şimalında yaşı bilinməyən,tədqiq olunmaış müsasir qəbirlərdən öz uzunluğu ilə fərqlənən,Qədim Oğuz tayfalarının Məsusu,"Kitabi-Dədə Qorqud" dastanındakı boylarda səsləşən Oğuz qəbirləri bu gun də qalmaqdadır
Oğuzdan Azərbaycanın Mücrum Kərim Vardani,Abdulla Padarlı,Saleh Qazıyev,Əlfəddin Abdullayev,Həbib Babayev,Elməddin Əlibəyzadə,Rasim Əsədov və s kimi görkəmli Alim və şairlər yetişmişdir. Oğuz cox millətli Rayondur.Hazirda burda Azərbaycanlılarla yanaşı məhsəti türkləri,ləzgilər,utilər,yahudilər,ruslar,avarlar,kürdlər və başqa millətin numayəndələri yaşayır.
Bu günki,Oğuz rayonunun ərazisi tarxinin muxtəlif dövürlərindən qəbələ mahalının,Şəki xanlığının,Nuxa qəzasının tərkibində olmşdu.1930-cu ildə bu ərazidən Respublika tabeliyində Vartaşen adı ilə mustəqil inzibati rayon yaradılmışdır.Rayona OĞUZ adı 1991-ci ildə verilmişdir |
